Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 8 / Phân tích bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí Minh | Văn mẫu

Phân tích bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí Minh | Văn mẫu

Phân tích bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí Minh

Bài làm

Hồ Chí Minh là một lãnh tụ kiệt xuất, một chính trị gia tài ba nhưng bên cạnh đó ông cũng là một cây bút xuất sắc với nhiều thể loại đa dạng từ văn thơ cho đến chính luận, ký sự. Các tác phẩm thơ của Người đều rất bay bổng và thường đầy ắp hình ảnh thiên nhiên. Tiêu biểu có thể kể đến tác phẩm Vọng Nguyệt (Ngắm trăng).

“Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,

Nguyệt tòng song khích khán thi gia”.

Tác phẩm được viết trong thời gian Bác bị giam giữ và áp giải qua rất nhiều nhà tù ở Trung Hoa, là một người tù chịu bao đau khổ, gian nan vất vả, lại thường xuyên bị áp giải chuyển từ nhà tù này sang nhà tù khác, chịu bao gian khổ thế nhưng Bác vẫn giữ vững tinh thần bền bỉ, kiên cường và rất lạc quan. Bác từng viết:

“Thân thể ở trong lao

Tinh thần ở ngoài lao

Muốn lên sự nghiệp lớn

Tinh thần càng phải cao”

Chính vì vậy dù trong bối cảnh vô cùng khắc nghiệt nhưng Bác vẫn thưởng ngoạn cảnh đẹp của thiên nhiên, vẫn ngắm nhìn và cảm nhận nó bằng tình yêu và cái nhìn đầy nghệ thuật của một người nghệ sỹ. Trong bối cảnh lao tù, người nghệ sỹ ấy không hề có rượu cũng chẳng hề có hoa. Với một người có tâm hồn bay bống, yêu thiên nhiên đất trời, say sưa sáng tác thì rượu và hoa thường là chất xúc tác của họ. Hay đổi với người sĩ phu ẩn dật cũng thường mượn rượu và hoa để ngâm thơ, họa tranh. Ở đây người tù không hề có những thứ đó. Rượu và hoa là tượng trưng cho những giá trị về vật chất, là sự đầy đủ và tâm hồn. Người ta thường thảnh thơi ngắm hoa uống rượu trong bối cảnh thanh bình, cảm xúc dạt dào còn ở đây trái ngược với nó là màn đêm, là tù tội, là sự tra tấn. Nhưng cách nói của tác giả lại khiến người đọc cảm giác hoàn cảnh của người tù hoàn toàn bình thường, không hề khổ đau chỉ đơn giản là thiếu thốn.

Phân tích bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí MinhPhân tích bài thơ Ngắm trăng của Hồ Chí Minh

Hiện thực khô khan tàn khốc nhưng ngược lại cảnh vật bên ngoài lại lộng lẫy, lung linh. Thiên nhiên dường như trái ngược hoàn toàn với thực tại của người tù. Người tù càng phải chịu cảnh lao tù tăm tối bao nhiêu thì thiên nhiên bên ngoài lại sáng tỏ bấy nhiêu. Đó có thể là cảnh vật của một đêm trăng thanh bình, sống động, là sự đan xen và khoe sắc của trăng, cây cỏ, hoa lá của dòng sông hay của bầu trời tự do.

Mặc dù người tù phải chịu cuộc sống đau khổ về vật chất và thể xác nhưng tâm hồn của tác giả thì lại sống động hòa chung vào với thiên nhiên, tận hưởng vẻ đẹp của nó.

“Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”.

Người trong tù thì hướng ánh mắt ra ngắm ánh trăng bên ngoài cửa sổ còn bóng trăng thì cũng đáp trả bằng một cái nhìn săm soi thúc giục. Ấy là vì ánh trăng đang giục nhà thơ trả bài cho mình, giục thi nhân sáng tác để cùng đàm đạo thơ ca. Đã rất nhiều lần, Hồ Chí Minh đưa hình ảnh bóng trăng vào trong tác phẩm của mình. Người luôn coi trăng là một người bạn tâm giao, một người bạn thơ:

“Trăng vào cửa sổ đòi thơ

Việc quân đang bận xin chờ hôm sau” – Báo tiệp

“Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa” – Cảnh khuya.

Ở đây ánh trăng và nhà thơ bị giao cắt bởi những song cửa nhà tù, thực tại cách biệt càng khiến cho hoàn cảnh người tù thêm bức bối và càng tôn lên vẻ đẹp mỹ lệ, tự do, phóng khoáng của thiên nhiên. Nhưng dù vậy giữa người và trăng vẫn luôn có mối giao hòa như những người tri kỷ. Người tù say sưa ngắm trăng bên ngoài cửa sổ và như đang khao khát được tự do khát vọng được trở lại với thế giới bên ngoài.

Bài thơ Vọng nguyệt là một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Hồ Chí Minh. Được viết bằng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt với những hình ảnh thân quen trong thơ Đường, Vọng nguyệt như tiếng lòng của nhà thơ mong mỏi đến với tự do và hòa mình vào thiên nhiên đất trời, với những hoài bão đang thực hiện.

>>> XEM THÊM : 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *